Çocuk gelişimi

ÇOCUK HASTALIKLARI
0 - 6 YAŞ ÇOCUKLARINDA SIK
GÖRÜLEN ŞİKÂYETLER
0-6 Yaş çocukları sık hasta olurlar. 
Bu dönemde görülen hastalıklar başlıca şınlardır;
1. Pamukçuk ve Ağız Yaraları
Pamukçuk; yeni doğanda ve süt çocukluğu döneminde dil, yanak içleri ve damakta
görülen bir mantar hastalığıdır. Ağız içinin her iki tarafında beyaz lekeler oluşur. Bu lekeler,
toplu iğne başı büyüklüğündedir ve ağızda süt pıhtısı görüntüsü verir. Prematürelerde, temiz
bakılmayan hastalıklı ve zayıf bebeklerde daha sık görülür.

2.Gaz Sancıları ve Karın Ağrıları
Bebek emzirilirken sütle birlikte bir miktar da hava yutar. Anne her emzirmeden
sonra bebeğini, baş ve omuz hizasında dik tutarak sırtını sıvazlamalı, bebeğin gazını
çıkarmalıdır. Gazı çıkartılmadan yatırılan bebekler
sancılanır ve sürekli ağlar. Karnı şişkindir. Ağlama sırasında yüzleri kızarır, bacaklarını
karnına doğru çeker ve yüksek sesle bağırırlar.

3. Kusma
Midedeki besinlerin, karın kaslarının kasılması sonucu ağız yoluyla boşalması kusma
olarak tanımlanır. Yeni doğanda, beslenmeden sonra bir miktar besinin ağız ve burundan
çıkması kusma ile karıştırılmamalıdır. Bu durum çoğu kez zararsızdır.Kusmanın sebebi, mama ile yutulan havanın yaptığı bozukluktan olabileceği gibi;
soğuk algınlığı,ateşli hastalıklar,idrar yolu ve böbrek iltihapları, mide-bağırsak kanalı
hastalıkları ve korku gibi psikolojik etmenler de olabilir.Bu sebeple kusma, beraberinde
görülen ateş, ishal, karın ağrısı vb. belirtilerle beraber değerlendirilmelidir.Kusmalar ciddi su
ve kilo kaybına yol açabileceği için tedavide geç kalınmamalıdır.

4. İshal (Diare, Sürgün)
Çocuğun alışılmış sayıdan (üçten fazla) ve sulu kaka yapması durumuna ishal denir.
İshal, çocuğun vücudunda su ve tuz kaybına yol açar. Hatta ileri safhalarda ölüme neden
olabilir.
Süt çağı çocuklarının bağırsakları çok duyarlı olduğundan kolaylıkla ishal olurlar.
Çocuklarda başlıca ishal nedenleri
*Beslenme hataları:
* Aşırı beslenme-özellikle süt çocuklarında görülür.
*Az beslenme-Uzun süre yetersiz beslenen süt çocuklarında açlıki shalleri görülür.
*Mide bağırsak alerjisi
* Enfeksiyon hastalıkları
*Bağırsak parazitleri
* Zehirlenmeler

5. Kabızlık (Peklik-Konstipasyon)
Dışkının seyrek aralıklarla, geç ve güçlükle yapılmasına kabızlık denir. Kabızlıkta
kalın bağırsaklar düzenli aralıklarla boşaltılamaz.
Nedenleri:
*Yanlış beslenme; çok fazla et, ekmek, yumurta, kek, bisküvi ve pasta yemek
*Tek yönlü beslenme
*Yalnız inek sütü ile beslenme
*Yüksek proteinli posa bırakmayan besinlerle beslenme
*Bağırsak faaliyetlerinin tembel oluşu
* Kalın bağırsakta yapışıklıklar
* Makattaki çatlaklıklar
*Hareketsizlik
*Psikolojik nedenler(oyuna dalma, okula geç kalma korkusu, ilgisizlik vb. nedenlerle tuvalete gitmeyi geciktirme)
* Su ve sulu gıdaların az tüketilmesi
*Erken tuvalet eğitimi

6. Kulak Ağrıları
Yeni doğan bebekte ve süt çocuğunda olan kulak ağrılarının nedeni farklıdır. Yeni
doğanda kulak ağrısının nedeni amniyos sıvısının kulağa kaçmasıdır.Yüksek ateş, ishal,
sindirim sistemi bozukluğu ve kilo kaybı görülür.Meme emme sancıyı artırır.Kulak memesi
altına dokunulduğunda ağrı artar.
Genellikle kulak ağrıları, enfeksiyonlardan ileri gelir.Süt çocuğunda boğazdan östaki
borusu yoluyla orta kulağa giren mikroplar ağrılara neden olur.Düzensiz ateş,sindirim
bozukluğu baş gösterir,çocuk kilo alamaz.Kulağını çekiştirerek ani sancılarla bağırır.Bu
durumda doktora başvurulması gerekir.

7. Ateş ve Havale
Sinir sisteminin hastalığı ya da fonksiyon bozukluğu sonucu iskelet kaslarının
kasılmasıyla ortaya çıkan rahatsızlığa havale denir.
Çocuk hastalıkları arasında en acil ve korkutucu olanıdır. Yüzde el ve ayaklarda irade
dışı titremeler ile kendini gösterir. Havalenin uzaması beyin dokusunda kalıcı zedelenmelere
sebep olabilir.
Havale Sebepleri:
*Doğum travmaları (zor doğum nedeniyle beyinde zedelenme vb.)
*Metabolik bozukluklar (kan şekeri ve kandaki minerallerin düşüklüğü)
*Sinir sistemi hastalıkları (menenjit, beyin iltihabı)
* Ateşe bağlı havale (Bebeğin ateşi 39 ‘un üzerine çıkıyorsa yüksek ateşe bağlı
havale olabilir.)
Havale Durumunda:
*Çocuğun üzerindeki fazla giysiler çıkartılmalıdır.
*Ilık su ile yıkanmalıdır.
*Şuuru yerinde ise ağızdan sıvı verilmelidir.
* Çocuk vakit geçirilmeden hemen doktora götürülmelidir.

8. Pişik
Pişik, genellikle idrar ve dışkının bebeğin tenine temas ettiği hassas deri bölgesinde
görülür. Hafif kabartılı bir kızarıklık biçiminde ortaya çıkar. İlerlemiş pişiklerde deri yer yer
soyulup iltihaplanabilir.Pişiğe bebeğin dışkısındaki bakteriler ve idrarın bileşimindeki amonyak sebep olur.Bebek bezlerini yıkamada kullanılan deterjanlardaki maddeler de pişik
yapabilir. Anne sütüyle beslenen çocuklarda pişik, mamayla beslenenlere göre daha az
görülür.

0 – 12 YAŞ ÇOCUKLARINDA GÖRÜLEN
HASTALIKLAR
1. Difteri ( Kuşpalazı )
Daha çok çocuklarda görülen, difteri basilinin neden olduğu öldürücü olabilen bir
hastalıktır.
Kuluçka dönemi 1-7 gündür.
Bulaşma, difterili bir hastayla yakın temasta bulunma, difteri basillerinin bulaşmış
olduğu eşyaların, yiyecek ve içeceklerin kullanılmasıyla olur.
En duyarlı yaş 2-8 yaşlardır. Sonbahar, kış mevsiminde görülür.
Difteri basilinin yerleşme yerine göre ağız, boğaz, gırtlak, göz, göbek, deri ve orta
kulak difterisi görülür. Genelde boğaz ağrısı, yutma zorluğu, burun akıntısı, ses kısıklığı
görülür. Ateş olmayabilir.Boyundaki lenf bezleri şişer.Hastalık,kalp ve sinir sisteminde
hasara yol açar, geçici felçlere sebep olabilir.Tehlikeli bir hastalık olduğu için vakit
geçirilmeden doktora götürülmelidir.Yatak istirahatı gerekir.Bol su ve yumuşak gıdalar
verilmelidir.

2. Boğmaca
Çocukluk çağında sık görülen bulaşıcı bir hastalıktır. Nedeni boğmaca
basilidir.Kuluçka dönemi 7-14 gündür.Doğrudan hasta kişiyle temas ve damlacıklar yoluyla
bulaşır.İlkbahar,kış aylarında sık görülür.Her yaşta görülebilmesine rağmen 6-7 yaşlarından
önce daha fazla görülür. Süt çocuklarında ağır seyreder.
Hastalık 3 dönemde izlenir.
* Nezle dönemi
* Öksürük dönemi
* İyileşme dönemi

3. Kızamık
Kızamık virüsünün neden olduğu, döküntülü, bulaşıcı bir çocuk hastalığıdır.
Bulaşma : Hastanın ağzından çıkan damlacıklarla bulaşır.
Kuluçka dönemi : 10-14 gündür.
Her yaşta görülebilir. Genellikle 6 aydan büyük çocuklarda daha çok kış sonu, bahar
aylarında görülür.
Belirtileri :Yüksek ateş, halsizlik, iştahsızlık, nezle, öksürükle başlar. Gözler yaşarır,
kızarır, kirpik dipleri çapaklanır. Kızamığın en önemli özelliği ağızda koplik lekelerinin
çıkmasıdır. Bu lekeler, ağızda kırmızı zemin üzerinde tuz taneleri serpilmiş döküntüler
görünümündedir. Bu lekelerin görülmesinden 1-3 gün sonra kulak arkasından başlayan, yüz,
boyun, gövde bacaklarda yayılan deri döküntüleri görülür. Döküntüler, büyük lekeler
hâlindedir.
Döküntü safhası 3-4 gün sürer. Döküntüler çıktıkları sırayla kaybolur. Daha sonra
deride kepeklenme görülür.

4. Kabakulak
Virüslerin neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır.
Bulaşma : Damlacık yoluyla olur.
Kuluçka dönemi :18-20 gündür. 5-15 yaş arası çocuklarda görülür. Kış sonuna doğru
sık rastlanır.
Belirtileri : Çene altı ve kulak altı tükürük bezlerinin şişmesi sonucu boynun yan
tarafında yumru oluşur. Yutkunmada acıma hissi, ateş ve ağız kuruluğu görülür. Şiş kısım
dokunmaya karşı hassas ve ağrılıdır. Belirtiler ortaya çıkmadan 1-2 gün önce çocukta genel
bir kırgınlık gözlenir. Erkeklerde erbezleri (testisler) de etkilenir. Bu nedenle hastalık
süresince doktor kontrolünde olmalıdır. Ergenlik çağında ve daha sonra kabakulak geçiren
erkek çocuklarında testislerin iltihaplanması sonucu kısırlığa yol açabilir.

5.Kızamıkçık
Kızamıkçık virüsünün neden olduğu hafif ateşli ve döküntülü seyreden bir hastalıktır.
Gebelikte geçirilirse fetüste zekâ geriliği, mikrosefali ,kalp-damar bozukluğu, işitme ve
görme özürü, sarılık ve ölü doğum gibi ağır anomalilere yol açar.
Kuluçka süresi 14-21 gündür. Bulaşma hasta ile temasla olur. Genellikle 6 aydan
büyük çocuklarda görülür.
Belirtileri: Hafif ateş , nezle ve halsizlikle başlar.Kızamığın hafif şekline
benzer.Döküntü öncesi kulak arkasında lenf bezlerinde şişlik görülür.Ağızda toplu iğne başı
büyüklüğünde kırmızı döküntüler fark edilir.Deri döküntüleri önce yüzde başlar, sonra hızla
boyna kollara,gövde ve bacaklara yayılır.Döküntüler 2-3 gün sürer.Kızamıktan daha az
belirgin noktacıklar hâlinde,pembe renklidir.

6.Kızıl
Bebeklik döneminde hemen hemen hiç görülmeyen, döküntülü ve bakterilerin neden
olduğu bir hastalıktır. 3-12 yaş arası çocuklarda, ilkbahar ve kış aylarında sık görülür.
Bulaşma, hastaların burun,boğaz salgıları ve deri döküntüleri ile olur.
Kuluçka süresi 2-4 gündür.
Belirtileri: Ani başlayan yüksek ateş, baş, boyun, karın ağrısı vardır.Hastanın
bademcikleri şişer ve kızarır.Dil,çilek görünümünde paslıdır. Daha sonra kıpkırmızı ahududu
görüntüsü alması kızılın tipik özelliğidir. Döküntüler, hastalığın başlangıç belirtilerinden 1-2
gün sonra yüzde başlar, vücuda yayılır. Önceleri sarımtırak kırmızı ve toplu iğne başı
büyüklüğündeki döküntüler birbiriyle birleşir ve bütün vücut derisi güneş yanığı görüntüsü
alır. Döküntüler dirsek içi, kasıklar, diz altı, koltuk altı gibi kıvrımlı yerlerde yoğunlaşır.

7.Suçiçeği
Virüslerin neden olduğu çok kolay bulaşabilen, döküntülü ve özellikle kışın çok
görülen bulaşıcı bir hastalıktır.Her yaşta görülebilir.
Kuluçka süresi 2-3 haftadır.Bulaşma, insandan insana , öksürme ve aksırmayla çevreye yayılan damlacıklarla ve
deri kabarcıklarına direk temasla olur.
Belirtileri: Bu hastalıkta hafif ateş, iştahsızlık, halsizlikle beraber deri döküntüleri
vardır. Döküntüler, önce göğüste başlar sonra tüm vücuda yayılır. Sulu kabarcıklar
şeklindedir. Bu kabarcıklar, açık pembe renkte önce sulu sonra kabuklu olup son derece
kaşıntılıdır. Döküntüler genelde iz bırakmaz. Ancak kabukları kaşıyarak kaldırılırsa iz
kalabilir.

8.Menenjit
Virüs ve bakterilerin neden olduğu beyin zarı iltihaplanmasıdır. Erken teşhis
edilmediği zaman ölümle sonuçlanır.
Belirtileri: Bebeklerde kusma, havale, düzensiz solunum, bıngıldakta kabarma görülür.
Büyük çocuklarda daha başlangıçta hastanın durumu ağırdır. Kusma, ateş, baş ağrısı,
dalgınlık ve ensede sertlik, vücutta mor lekeler vardır.

9.Çocuk Felci
Salgınlara da neden olabilen virüslerin (polio) sebep olduğu bulaşıcı bir hastalıktır.
Dünyanın her yerinde özellikle yaz ve sonbahar başlangıcında görülür.
Kuluçka dönemi 1-3 haftadır.
Bulaşma, genellikle virüsün bulaştığı suların ve besinlerin ağız yoluyla alınması
sonucu olur. Hastalığı geçiren çocuğun dışkısının kontrol altına alınmaması, tuvalet
temizliğine dikkat edilmemesi hastalığın yayılmasında önemli kaynaktır.
Belirtileri: Ateş, baş ağrısı, kusma, karın ağrısı, ense sertliği ile kendini gösterir.
Başlangıçta daha çok üst solunum yolu enfeksiyonuna benzer. Hastalık, hastaların bir
kısmında hafif geçirilse de bir kısmında hastanın iyileştiğinin düşünüldüğü dönemden 1-2
gün sonra ağrı ve ense sertliği ile daha şiddetli olarak ortaya çıkar. Hastaların büyük
kısmında felç görülmezken bazı tiplerinde birkaç gün süren yüksek ateşten sonra asimetrik
olarak sağ kol etkilendiğinde sol bacak etkilenir ve felç görülür. Çok şiddetli türleri ölüm ile
sonuçlanabilir.

10. Zatürree (Pnömoni)
Akciğerlerin iltihaplanmasıyla ortaya çıkan virüsler, bakteriler mantarlar veya hava
yollarına kaçan çeşitli yabancı maddelerin sebep olduğu bir hastalıktır.Genellikle kış
mevsiminde ve kızıl,kızamık gibi hastalıklardan sonra görülebilir.Belirtileri: Ateş, öksürük,hızlı solunum,göğüste çekilme, dudak etrafında ve parmak
uçlarında morarmalar görülür.Virüslere bağlı zatürree ise yavaş gelişir.Bakterilere bağlı
zatürreeler,daha kısa sürede ve şiddetli ilerler.Doktor kontrolünde tedavi uygulanır.Ayrıca
beslenme bozukluğu olan ve vücut ısısı düşük çocuklarda,doğuştan bazı anomalileri olan ve
bağışıklık sistemi kusurlu doğanlarda oluşabilir.Yeni doğanda amniyon sıvısının hava
yollarına kaçması vb. durumlar sonucu da zatürree olabilir.

11.Grip
Pek çok virüsün neden olduğu, çocukluk çağında sık sık tekrarlayan bir solunum yolu
enfeksiyonudur. Her yaşta görülebilir.Bahar ve kış mevsiminde daha yoğundur.
Bulaşma öksürme sırasında etrafa sıçrayan damlacıklarla olur.
Kuluçka süresi 1-3 gündür.
Belirtileri: Ateş, kol, bacak ve baş ağrısı,üst solunum yollarında iltihap ve kuru
öksürük vardır.

12. Sarılık (Hepatit)
Sarılığın değişik türleri vardır. Yeni doğanda fizyolojik sarılık yaşanır.Bir de patolojik
(mikrobik) sarılık vardır ki bu sarılık, karaciğerin iltihabi bir hastalığıdır.Bu sarılıkla ilgili 4
çeşit virüsten söz edilmektedir.Ancak yaygın olarak görüleni A ve B tipi sarılıktır.

13. Tüberküloz (Verem )
Tüberküloz basilinin neden olduğu başta akciğer olmak üzere bütün vücudu tutabilen
kronik bir enfeksiyon hastalığıdır. Her yaş ve mevsimde görülebilir.
Kuluçka dönemi 6-8 haftadır.
Bulaşma:
*Kan yolu ile (gebelikte anne hasta ise hastalık plasenta aracılığıyla bebeğe
geçer)
*Deride açık yaralar, kesikler varsa deri yolu ile
* Solunum yolu ile(hastalarla direk temas, hastaların salgılarının bulaştığı eşyalar,
havaya karışan tozlara bulaşmış basillerle)
* Tüberkülozlu ineklerin sütünün kullanımı ile olur.
Belirtiler: Hafif, sürekli öksürük, ateş, halsizlik, iştahsızlık, yorgunluk, kilo kaybı,
nefes almada ağrı vardır. Hastalık ilerledikçe kanlı balgam görülebilir.

Yorumlar