Uygulama2

     
     KIRIKKALE KESKİN MESLEK YÜKSEK OKULU

     SÜMEYYE AZTEKİN


    OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARININ ÖZELLİKLERİ

“Erken çocukluk dönemi” çocuğun gelişiminde, kişiliğinin oturmasında, sağlıklı bir birey olarak yetişmesinde temel yapı taşlarının atıldığı kritik bir dönemdir. Çocuk yedi yaşında okula başladığında gelişiminin büyük bir kısmı tamamlamış oluyor ve eğitim için çok geç. Bu nedenle okul öncesi eğitim kurumlarının sayısı ve eğitim kalitesi arttırılmalı.”

Eğitim, doğumla başlayıp hayat boyu devam eden bir süreçtir. Hayat boyu sürecek öğrenmenin temelleri ise ilk altı yaşta yani erken çocukluk döneminde atılır. Bu dönemde çocuklara iyi eğitim verilmesi ve olumlu çevre şartları sunulması çocuğun fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal gelişimini desteklemede çok önemli rol oynar.

Erken çocukluk eğitimi ilk olarak aile de başlar. Aileden sonra, okul öncesi eğitim kurumları çocuğu toplumsal yaşama hazırlamada aileyi desteklemektedir. Okul öncesi eğitim kurumları; çalışan anne babaya destek olup çocuk bakıcılığı görevinin üstlendiği bir yer değil; “çocukların fiziksel, sosyal, duygusal ve bilimsel gelişimlerini en sağlıklı şekilde geçirmesini, onları gelecek eğitim basamaklarına hazırlamayı, kendini ifade eden, yaratıcı yönlerini ve becerilerini ortaya koyan sosyal bir birey olarak yetişmesini ve aileyi okul öncesi eğitimi  konusunda bilgilendirmeyi” amaçlayan eğitim kurumlarıdır. 

OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİN HEDEFLERİ

Erken çocukluk yılları gelecekteki akademik başarının temellerinin atıldığı dönemdir. Okul öncesi dönemde bilgiyi(sayıları, renkleri, harfleri) öğretmek değil, bilgiyi öğrenebilmesi için gerekli becerileri kazandırmaktır. Bu becerileri kazandırmak yerine bilgiyi öğreteyim diye çocuğu sıkmak, çocukluğunu doya doya yaşamasına engel olmak çok yanlıştır. Bu nedenle öğretmenler, okul yöneticileri çocukları eğlendirerek, mutlu ederek nasıl bu becerileri kazandırabileceklerini eğitim programını hazırlarken düşünmeli ve ona göre programı geliştirmelidir

Her gelişim alanının yaş gurubuna göre kendi hedefleri ve hedef davranışları vardır. Genel olarak çocukta kazandırılmak istenen bu beceriler ve hedef davranışlar şöyle sıralanabilir;

Problem çözme becerisi (problemi tespit etme, çözüm yolları bulma, en iyi çözümü seçme ve uygulama).

Yaratıcı düşünme ve bir işi için çeşitli önerilerde bulunabilme.

Neden-sonuç ilişkisi kurabilme

Organize etme, planlama, hedefe ulaşabilmek için parçalara ayırma(aşamalara) becerisinin gelişimi

Mücadele etme ve bir başladığı işi zorluklara rağmen pes etmeden devam edebilme

Sabırlı olma ve isteklerini arzularını erteleyebilme.

Arkadaş edinme, arkadaş ilişkilerini geliştirme

Arkadaşlarına anlayışlı ve hoşgörülü olma

Empati kurabilme,

Yardımlaşma ve paylaşma duygusunun gelişmesi

Kendi duygu ve düşüncelerini ifade edebilme 

Kendine güvenme ve sınıf karşısında çekinmeden konuşabilme, liderlik özelliğinin gelişmesi,

Yeniliklere kolayca adapte olabilme,

Kendine ve başarabileceğine inanma

Kendini değerli görme ve öz saygının ve olumlu benlik algısının gelişmesi

Hayır demeyi öğrenmesi

Kendi kararlarını alabilme

ANAOKULU FİZİKİ ÖZELLİKLERİ

Binanın Yeri Erken çocukluk eğitim kurumu binasının yerine karar verirken bazı özelliklerin dikkate alınması gerekir. 

Ulaşılabilir bir yerde olmalı.

Gün ışığından yüksek düzeyde yararlanmalı ve  bol güneş almalı.

 Güney yönüne bakmalı.

  Okulun alanı, trafiği emniyetli olan yerlerde olmalı.

  Gürültüden uzak, sessiz alanlar seçilmeli.

 Yüksek gerilim hattı, baz istasyonları, fabrikalar vb. uzak olmalı. 

Etrafında çöp alanı, kuyu, çukur vb. tehlikeli alanlar bulunmamalı.

Binanın inşaatında sert zemin seçilmeli, dere yatağı ya da yumuşak zemin tercih edilmemeli.

 Arazini sağlık, teknoloji ve manzara yönünden uygun olmalı,

 Okulun çevresinde geziye çıkılabilecek park, spor sahası vb. yerler bulunmalı.

Bina Özelliği

Binayı yapmadan önce hizmet amacı doğrultusunda planlamanın yapılması gerekir.

Merdivenlerle çıkılan çok katlı bina planı yapılmamalı.

Bina ses ve ısıya karşı yalıtılmış olmalı.

Bina bulunduğu çevrenin iklim koşullarına uygun olarak yapılmalı.

 Duvarlarda kolay temizlenen, sağlığa zarar vermeyen ve terleme yapmayan boyalar kullanılmalı.

Kapı ve pencerelerin yapımında doğal malzemeler kullanılmalı,

 Isıtma için kalorifer kullanılmalı, kazaların olmaması için petekler tahta çerçeve

içine alınmalı.

Oda ısısı 20-22 derecede tutulmalı.

Kurumda hem doğal hem de yapay ışıktan yararlanılmalı.

 Dar ve çok koridor çocuklar için tehlikelidir. Koridor genişliği 2 metreden az

Olmamalı.

 Kurumlarda zeminde kullanılacak döşeme malzemesine karar verirken, rahatlık,

 konfor, dayanıklılık, esneklik, bakım gideri, temizleme özelliği ve akustik

kontrol gibi birçok faktör göz önünde bulundurulmalı.

 Mutfak, tuvalet, yemek salonu gibi su ile temas eden bölümler dışındaki tüm

döşemeler ahşap malzeme ile döşenmeli, bina tekdüze ev biçiminde

tasarlanmamalı.

 Çocuğun ilgisini çekebilen masal evleri veya şato vb. gibi planlanmalı, renk

seçimine özen gösterilmeli, canlı renkler tercih edilmeli, mekanda derinlik ve

boyut içeren renkler kullanılmalıdır.

Binanın Bölümleri ve Fonksiyonları

 Giriş

Çocukların ve yetişkinlerin kuruma ilk adım attıkları yer olduğu için bu bölümün ilgi

çekici ve sıcak bir atmosferde olması gerekir. Hijyenik bir ortamda iç mekanlara geçişlerin

sağlanması, çıkışlarda da gerekli önlemlerin alınması önemlidir. Bu bölümde yetişkinlerin

bekleme yerleri ve vestiyer bulunur.

Vestiyer

Çocukların okula giriş ve çıkışlarında ayakkabılarını ve üst giysilerini

değiştirebilecekleri bölüme denir. Vestiyer bölümleri çocuğun boyuna uygun olmalı ve bu

bölümde ayna bulunmalıdır. Burada çocuğa ait bölmeli dolapların olması gerekir. Çocuğun

ayakkabı, terlik ve üst giysilerini bu bölmelere koyması sağlanır.

Bekleme Salonu

Velilerin çocuklarını bırakırken ve alırken zaman geçirebilecekleri, öğretmenlerle  görüşebilecekleri bir bölümdür. Bu bölümün aileler üzerinde olumlu bir etki yapabilmesi için özenle döşenmiş  olması gerekir. Ayrıca çocukların etkinlik panoları, fotoğrafları, günlük haftalık veya aylık yemek çizelgeleri, duyuru panoları, etkinlik duyuruları bu salonda bulunmalıdır.

Bahçe:

Okulun mutlaka büyük bir bahçesi olmalı ve bahçede çocukların ilgisini çekecek, büyük kas gelişimini destekleyecek araç gereçler olmalı: Tırmanma Standı, Bisikletler, arabalar, plastik ya da tahtadan küçük bir ev, kum havuzu, kaydırak, salıncak, tahterevalli.

Ayrıca bahçenin bir köşesi fen ve doğa köşesi gibi kullanılabilir ve oraya çiçekler ve sebzeler ekilerek çocukların sulamalarına izin verilerek sorumluluk almaları sağlanabilir.

Bahçede mümkünse evcil hayvanların beslenmesi de çocuklarda hayvan sevgisinin gelişmesine yardımcı olacaktır.

Kış için kapalı bahçe ya da büyük bir oyun odası (spor salonu) ve hareket etmelerini( atlamak, zıplamak, koşmak vb.) destekleyecek araç gereçler bulunmalı.

Sınıf:

Hijyen ve temizliğe dikkat edilmeli.

Mobilyalar çocukların boyunda olmalı ve mobilyaların sivri kısımları kaplanmalı.

Köşeler ve oyuncaklar çocukların özgürce hareket etmelerini destekleyecek şekilde düzenlenmeli.

Oyuncak ve eğitim materyalleri çocukların görebilecekleri şekilde yerleştirilmeli ve dolaplar, çekmeceler, kutular etiketlenmeli (Bir oyuncak örneği ile oyuncağın ismini yazarak).

Çocukların yaş grubuna göre tehlikeli oyuncak ve materyaller sınıfta tutulmamalı ( Çocukların yutabilecekleri oyuncak parçaları, kesici aletler, kimyasal maddeler).

Yemek Odası:

Yemek odası güneş ışığı almalı, geniş ve temiz olmalı.

Plastik tabak, bardak, çatal, kaşık tercih edilmeli.

Çocukların kendi yemeklerini almalarına, yedikten sonra masayı toplamalarına izin verilmeli. Bu nedenle kırılgan olmayan plastik mutfak araç ve gereçleri tercih edilmeli.

TÜRKİYEDEKİ OKUL ÖNCESİ KURUMLARININ EĞİTİM SİSTEMİ

Türkiye'de okulöncesi eğitim isteğe bağlı olarak, zorunlu ilköğretim çağına gelmemiş 3-5 yaş grubundaki çocukların eğitimini kapsamaktadır. Okulöncesi eğitim, Milli Eğitim Bakanlığı başta olmak üzere değişik bakanlık ve kuruluşlar tarafından, eğitim ya da bakım amaçlı anaokulu, ana sınıfı, uygulama sınıfı, kreş, yuva, gündüz bakımevi ve çocuk bakım yurtlarında verilmektedir. Bu kurumlarda çocuklar tam ya da yarım gün kalabilmektedir. Aileler, çocuklarının okulöncesi eğitiminden yararlanabilmeleri için belli bir ücret ödemektedir.Okulöncesi eğitimin amacı, çocukların bedensel, zihinsel ve kişisel gelişmelerini sağlamak, dili kullanma yetilerini geliştirmek ve onları ilköğretime hazırlamaktır. Okulöncesi eğitim kurumlarının nerelerde ve hangi önceliklere göre açılacağı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan bir yönetmelikle düzenlenmektedir. Okulöncesi eğitimin yaygınlaştırılması, kamuoyunun bilinçlendirilmesi, okulöncesi eğitim kurumlarında kullanılan mevcut eğitim materyalleri ve donatım malzemelerinin geliştirilmesi ve standardizasyonu amacıyla çalışmalar sürdürülmektedir. Bu doğrultuda Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı "Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde yapılan bir değişiklikle ilkokulların bünyesinde en az bir ana sınıfı açılması zorunluluğu getirilmiştir.

Okul öncesi eğitimin amaçları, Türk Milli Eğitiminin genel amaç ve temel ilkelerine uygun olarak;

Çocukların; Atatürk, vatan, millet, bayrak, aile ve insan sevgisini benimseyen, milli 

ve manevi değerlere bağlı, kendine güvenen çevresiyle iyi iletişim kurabilen, dürüst ilkeli, çağdaş düşünceli, hak ve sorumluklarını bilen , saygılı ve kültürel çeşitlilik içinde hoşgörülü bireyler yetişmelerine temel hazırlamak amacıyla çaba göstermek

Çocukların beden, zihin, duygu gelişmesini ve iyi alışkanlıklar kazanmasını 

sağlamak

Çocukların Türkçeyi doğru ve güzel konuşmalarını sağlamak

Çocukların sevgi saygı, işbirliği sorumluluk, hoşgörü, yardımlaşma, dayanışma ve 

paylaşma gibi davranışları kazandırmak

Şartları elverişsiz çevrelerden ve ailelerden gelen çocuklar için ortak bir yetiştirme 

ortamı yaratmak

Çocuklara hayal güçlerini, yaratıcı ve eleştirel düşünme becerilerini, iletişim becerilerini ve duygularını ifade edebilme davranışlarını kazandırmak,

Çocukları İlköğretime hazırlamaktır.

YUNANİSTANDAKİ OKUL ÖNCESİ KURUMLARININ  EĞİTİM SİSTEMİ

Anaokullarının kuruluşu ( nypiagogeia ) ve öğretme merkezlerinin kurulması Eğitim ve Kültür İşleri Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı'nın ortak kararına bağlıdır. Okul öncesi kurumlara devam etmek isteğe bağlı olarak gerçekleşmektedir. Kayıt yılının Ekim ayının sonundan önce üç buçuk yaşına ulaşanlar o andan itibaren beş buçuk yaşına kadar günde 3 _ saat anaokulunda bakılabilirler. Nypiagogeia 'ya devam etmek Bakanlık kararıyla belirlenen bölgelerde gittikçe zorunlu hâle gelmektedir. 7-30 çocuk arası anaokulları sadece bir öğretmene sahiptir. Onlar monothesia olarak adlandırılırlar. 31-60 öğrencili kurumlara dithesia denilmektedir. N ypiagogeia 'nın amacı çocukların psikolojik, ruhsal, entelektüel ve sosyal gelişmelerini sağlamak ve onları ilköğrenime hazırlamaktır. Bunun yanında merkezî yönetim, yerel yönetimler veya özel sektör tarafından maddî olarak desteklenen günlük çocuk bakım merkezleri ve anaokulları da bulunmaktadır.

ALMANYADAKİ OKUL ÖNCESİ KURUMLARININ EĞİTİM SİSTEMİ

Almanya'da üç yaşın altındaki çocuklar için okul öncesi eğitim kurumu olarak kreşler ve günlük bakım merkezleri bulunmaktadır. Bunun yanında, “özel günlük anneler” tarafından da bakım yapılabilmektedir. Anaokulu, 3-6 yaşa arası çocuklar içindir. Ana sınıfı ise, okula gitmesi zorunlu, ancak temel eğitime başlayabilmek için gerekli olan bilişsel, bedensel ve sosyal olgunluğa sahip olamayan çocuklar içindir. Hamburg, Berlin, Hessen ve Aşağı Saksonya gibi eyaletlerde ve sayısı sınırlı olan bazı okullarda beş yaşındakiler için de ana sınıfı düzenlenmektedir.

Bunlar ilkokullarla organizasyon olarak bağlantılıdırlar ve her bir eyaletin Kültür bakanlığına tabidirler. Anaokulları için ilgili eyaletlerin Sosyal işler Bakanları sorumludurlar, sadece Bavyera ve Aşağı Saksonya'da Kültür Bakanlığına tabidirler.

Federal Almanya'nın çoğu eyaletinde anaokulları ağırlıklı olarak yerel kurumlar, gönüllü özel dernekler ve kiliseler tarafından yürütülmektedir. Kiliseler veya gönüllü serbest derneklerin payı yaklaşık %70), belediyelerin payı ise %30'dur. Anaokulları üzerindeki devlet denetimi genellikle

Gençlik Daireleri (Jugendämter) tarafından yapılmaktadır. Anaokulundaki çocuklara normal ilkokulun müfredatı uygulanmaz. Daha çok oyunla öğrenme teşvik edilir. Çocukların bedensel ve zihinsel yeteneklerinin geliştirilmesi oyunla ve çocuklara uygun uğraşlarla teşvik edilerek onların toplumun yaşamına, daha açık bir ifadeyle düzenli günlük yaşama uyum sağlamaları için çaba sarf edilir. Anaokulunda veya benzeri kurumlarda usul olarak genellikle bağlayıcı bir öğrenme ve başarı talebi tespit edilmemiştir.

OKUL ÖNCESİ  EĞİTİMİN MEVCUT DURUMU

Almanya’da günümüzde okul öncesi eğitim kurumlarının amaçları daha çok çocuğun bir bütün olarak gelişip yetişmesine yöneliktir. Almanya’da gerek kreşler anaokullarıyla ilgili her türlü standart eyaletten eyalete değişmektedir.

Günümüzde belirlenen okul öncesi eğitimin amaçları şu şekilde özetlenebilir.

 1. Çocukların kendi başına sorumluluk alabilecek ve topluma uyum sağlayacak bir kişilik oluşturmalarına yardımcı olmak

2. Aile eğitimini ve çocukların gelişiminde eksik kalan yönleri desteklemek

3. Çocuklara uygun oyunlar ve diğer etkinliklerle bedensel ve zihinsel gelişimlerini sağlamak 

 4. Çocukların anaokullarındaki yaşama alanlarına, düzenli bir günlük yaşam biçimi ve temizlik alışkanlığı geliştirmelerine yardımcı olmak

 5. Çocukların gelişim düzeylerine uygun bir okula gitmelerini kolaylaştırmak.Almanya’daki okul öncesi eğitimin genel amaçlarıdır.